Fort Vijfhuizen

Fort  Vijfhuizen

 

In 2000 dook een nieuwe plannenmaker op, de Stichting KUNSTFORT VIJFHUIZEN. Deze ontwikkelaar wil van het fort een centrum voor kunst maken, met ateliers, expositieruimten, een restaurant en enige gastverblijven. Het natuurgebied van het fort moet een park met een beeldentuin en een “parkeerboomgaard” worden.

De provincie subsidieert met 1.65 miljoen euro. De rest van de restauratiekosten moet komen uit de verkoop van 18 woningen, die zullen worden gebouwd op het terrein tussen de liniedijk/Fortweg en de voormalige spoordijk. Luxueuze woningen, die metershoog boven de dijken zullen uitsteken en die de uitstraling van het fort aan de achterzijde, in militair jargon: de keelzijde, ernstig zullen belemmeren.

 

“Kunstenaarswoningen” noemt de behendig opererende stichting deze veel te dicht bij elkaar geprojecteerde woningen.

De architect Woltjer heeft gekozen voor houten woningen met een houtskeletconstructie. Het hout wordt niet geschilderd en zal door de invloed van weer en wind verweren.  Houten huizen passen volgens de architect binnen de historie van de Stelling van Amsterdam. Hij refereert hierbij aan de zgn. Kringenwet, die in het leven was geroepen voor het verzekeren van een onbelemmerd waarnemings- en schootsveld vanuit de forten. Binnen dit veld mochten alleen houten opstallen worden gebouwd die in tijden van gevaar snel konden worden opgeruimd. Hier en daar n de linie zie je deze – nu meestal gerestaureerde – opstallen, die door hun camouflerende architectuur een apart accent aan de omgeving geven. Aan de Cruquiusdijk, bij het golfterrein en bij enkele restanten van de bij het fort behorende voor-stelling, is zo’n optimaal gerestaureerde houten woning te zien.

 

Hiervoor schreef ik over het fort aan de Drecht. Dit fort, eigendom van de gemeente Uithoorn, is enkele jaren geleden van binnen en van buiten grondig opgeknapt. Het ligt betrekkelijk dicht bij een nieuwe woonwijk, maar de huizen daarvan liggen ver buiten het schootsveld. In het fort zijn een restaurant, een wijnhandel, een kunstgalerij en ateliers gekomen. Het fort is, wat het natuurgebied betreft, verboden gebied en het zware toegangshek gaat op slot als er niemand op het fort aanwezig is.

De stichting ‘Kunstfort Vijfhuizen’ moet daar maar eens een kijkje nemen en dan hopelijk tot de conclusie komen dat het fort Vijfhuizen geen park mag worden dat dag en nacht toegankelijk zal zijn.

 

Johan H.F. Hoogervorst (MH maart 2004; fragment)